نفت طلای سیاه

وبلاگی در مورد نفت, شرایط تشکیل و چگونگی اکتشاف و استخراج و تکنیک های روز صنعت نفت

                                 

      http://www.oildata.blogspot.com      

                           دانلود مجانی کتاب و نرم افزار در زمینه مهندسی نفت و گاز

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و یکم آبان 1388ساعت 22:33  توسط سعید مجیدایی  | 

دکل را در واقع می توان ماشینی برای حفاری چاه تعریف کرد که به دو دسته کلی تقسیم می شوند دکل های خشکی(Onshore Drilling ) و دکل های دریایی(Offshore Drilling) که معمولآ شامل تانکر های گل حفاری, پمپ های گل حفاری, برجک دکل(Derrick), میز دوار, Drawwork , لوله های حفاری و تجهیزات تولید قدرت می باشد.

در مورد دکل های خشکی و قسمت های مختلف آن در پست های بعدی مفصلآ توضیح خواهم داد اما در این پست سعی دارم در مورد انواع مختلف دکل های دریایی بحث کنم.

 

               انواع دکل های حفاری چرخشی

 

1) Submesible: همانطور که در شکل پیداست برای اعماق سطحی از این نوع دکل دریایی استفاده می شود که به کمک پایه هایی  به کف دریا متصل می باشد. تصویر

 

2) jack up : این نوع دکل ها معمولآ تا اعماق 500 فوت مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع دکل ها به  پایه های بلندی که در کف دریا قرار گرفتند مجهز شدند. از این دکل ها در دریای شمال(North Sea) که عمق آب زیاد نمی باشد مورد استفاده فراوان قرار دارد. تصویر

 

3) semi submersible: این نوع دکل های دریایی شامل یک کرجی ته پهن و ستون ها یی می باشد که وقتی در آب دریا رها می شود موجب معلق شدن دکل در یک عمق خاص می شود. البته موج دریا می تواند باعث حرکت این نوع دکل ها شود ولی به کمک هشت لنگری که به ته دریا متصل می شوند می توان این اثر نامطلوب را حذف کرد. تصویر

 

4) Drill ship: همانطور که از اسمش پیداست این دکل یک دستگاه حفاری به شکل کشتی می باشد. برخلاف jack up و semi submersible  ها از این نوع دکل ها برای حفاری در اعماق زیاد استفاده می شود. تصویر

 

برای اطلاعات بیشتر به لینک روبرو سری بزنید.  انواع دکل های دریایی

                                                                                                             صفحه نخست

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم فروردین 1386ساعت 15:27  توسط سعید مجیدایی  | 

 امروزه تقریبآ همه شرکت های حفاری در عملیات حفاری چاه ها ی نفت و گاز چه عمیق و چه آن هایی که در اعماق سطحی حفاری می شوند از تکنیک حفاری چرخشی استفاده می کنند. این روش حفاری پیشرفته اولین بار توسط یک مصری 3000 سال قبل از میلاد مسیح انجام شد و به صورت پیشرفته تر این روش توسط لئوناردو داوینچی در 1500 سال بعد از میلاد ارائه شد. حفاری چرخشی دارای یک مته پر قدرت است که نوک آن تیز و قابل چرخش است که می تواند از داخل زمین خاکبرداری انجام دهد. این روش در مقایسه با حفاری ضربه ای به خاطر پیوستگی خارج کردن کنده های حاصله در حین عملیات حفاری به کمک سیستم گردش گل حفاری از رونق بیشتری برخوردار است. این مسئله به خصوص زمانی که عمق چاه زیاد می شود به خوبی به چشم می آید.  

 دکل حفاری چرخشی شامل پنج  قسمت متمایز و مکمل هم می باشد:

1)      موتور ها    Engines

2)      بالابرنده ها Hoisting  ,

3)      چرخنده ها Rotating  ,

4)       سیستم گل حفاری Mud system و

5)      سیستم کنترل فوران BOP 


 

                                                                                                          صفحه نخست


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هجدهم فروردین 1386ساعت 15:31  توسط سعید مجیدایی  | 

در حدود چهار هزار سال پیش در چین حفاری کابلی برای حفاری چاه های آب شیرین و آب شور برای تهیه نمک مورد استفاده قرار می گرفت. اما اولین چاه نفتی تجاری که با حفاری کابلی حفر شد در آمریکای شمالی در پترولیا در 1858 بود.

در این نوع حفاری دکل مورد نیاز در خود محل ساخته می شد, برج (derrick) چوبی 82 فوتی دکل که بروی چوب های عظیمی که به عنوان پی مورد استفاده قرار می گرفت و پایه های معمولآ  2" x 12" و بقیه قسمت های دکل در خود محل ساخته می شد و بعد از اتمام حفاری نیز در محل باقی می ماند.

 

                         دکل حفاری ضربه ای

همانطور که در شکل می بینید در سر دکل سه قرقره کابل موجود بود یکی کابل حفاری و به اصطلاح

drilling line , یکی برای بیلر( وسیله ای برای خارج کردن کنده های حفاری) و یکی هم برای  پایین بردن و کشیدن لوله های جداری (لوله هایی که برای جلوگیری از ریزش دیواره چاه به کار می رفت). علاوه بر این قرقره ها سه تا چرخ بزرگ که با ماشین های بخار کار می کردند نیز سر دکل مشاهده می شد....

                                                                                                                 صفحه نخست


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه یکم فروردین 1386ساعت 0:25  توسط سعید مجیدایی  | 

یقینآ اولین روشی که بشر برای حفاری به کار برد روش دستی و به منظور رسیدن به آب بود.بعد ها برای دستیابی به اعماق بیشتر از تکنیک حفاری ضربه ای  استفاده شد, در این روش میله ای تقریبآ سنگین, بلند و نوک تیز را به عنوان مته حفاری استفاده می کردند که با بالا و پایین کردن و زدن ضربات متوالی به خاک حفاری می کردند.

در این روش انرژی مورد نیاز توسط انسان ها و حیوانات و بعد ها نیز با ماشین های بخار تامین می شد. چینی ها اولین کسانی بودند که از این روش به منظور دستیابی به آب شور بهره جستند.

با پیشرفت تدریجی علم حفاری ضربه ای به سمت  Cable Drilling Tools , حفاری کابلی پیش رفت. در این تکنیک مته حفاری تا سطح زمین ادامه پیدا نمی کند بلکه مته به کابلی متصل می شد و انرژی ضربه ای از طریق این کابل به مته حفاری منتقل می شد. در این روش برای خارج کردن خرده های حفاری از بیلر و در دکل های کمی پیشرفته تر از پمپ های ماسه ای با ایجاد خلاء استفاده می کردند.

ولی امروزه تکنیک حفاری که مرسوم و رایج می باشد روش Rotary Drilling , حفاری چرخشی میباشد. این روش حفاری بر اساس چرخش مته و وزن روی مته می باشد. برای خارج کردن خرده های حفاری نیز از سیال حفاری ( گل حفاری) استفاده می کنیم. از مزیت های این روش می توان به سرعت بیشتر حفاری, صرفه جویی در هزینه ها, دستیابی به اعماق بیشتر, کنترل فشار های غیر نرمال زیر زمینی و در نهایت ایمنی بیشتر اشاره کرد.

در پست های بیشتر در مورد این تکنیک و حفاری کابلی بیشتر بحث خواهیم کرد.

                                                                                                                صفحه نخست

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و یکم اسفند 1385ساعت 21:28  توسط سعید مجیدایی  | 

آنچه كه تاريخ نفت گواهي مي دهد اولين چاه نفتي كه در جهان حفاري شد در وسط يك مزرعه ساكت و آرامي در شمال غربي پنسيلوانياي آمريكا توسط كلونل دريك colonel drake در سال 1859 حفاري شد. اين چاه در عمق 69.5 فوتي فوران كرد و جستجوگران خود را در شادي وافري غرق كرد. اگرچه اين واقعه، صنعت حفاري نفت را آغاز كرد، اما با اين وجود قبل از اين تعداد زيادي از چاه‌ها به منظورهاي توليد آب، نمك و قير حفر ‌شده‌ بودند..

چاه كلونل دريك

بعد از كلونل ادوين دريك Edvin Drake 60 ساله كه خود را سرهنگ بازنشسته ارتش معرفي مي كرد جستجوي جهاني براي يافتن نفت را آغاز كرد. برخلاف عقيده كارشناسان آن دوره ،ادوين دريك معتقد بود با حفر يك چاه ساده مي توان نفت استخراج كرد. او يك چاه را به كمك يك سرمته كه به يك كابل متصل بود و توسط يك ماشين بخار به حركت درمي آمد ، حفر مي كرد.   موزه چاه  كلونل دريك 

در ايران صنعت نفت  با امضاى امتيازنامه معروف «دارسي» در ٢٨ ماه مه ١٩٠۱ رسميت گرفت. مرحله اول عملياتى نيز كه به موجب امتيازنامه دارسى در مناطق قصر شيرين و چاه سرخ انجام شد چندان رضايت بخش نبود. حفارى در اين مناطق اگر چه وجود نفت را به اثبات رساند، اما بازده چاه ها چنان نبود كه ادامه عمليات در همان نقاط را توجيه كند. در شوشتر و شمال اهواز نيز وضع به همين ترتيب بود تا اينكه حفارى در مسجد سليمان در ٢٦ ماه مه ١٩٠٨ به نفت رسيد و آزمايش هاى بعدى نشان داد كه كارشناسان آن چه را كه جست و جو مى كردند، يافته اند. چاه دوم و سوم هم وجود منبع عظيم نفتى را به ثبوت رساند و بدين ترتيب نام مسجد سليمان به عنوان نخستين ميدان نفتى خاورميانه در تاريخ نفت جهان ثبت شد.

چاه شماره 1 مسجد سليمان

                                                                                                             صفحه نخست 

+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم اسفند 1385ساعت 11:4  توسط سعید مجیدایی  | 

شاید در رادیو و تلویزیون و یا احیانآ در مطبوعات با اصطلاح نفت سنگین(سبک) برخورد داشتید.در این پست می خواهیم با این اصطلاح بیشتر آشنا بشویم.

نفت خام با ویسکوزیته بالا( عمومآ بیشتر از ۱۰ سنتی پویز cp) و وزن مخصوص بالا و غیر روان به نفت سنگین معروف است. انستیتو نفت آمریکا ( API) به نفت خام با API ۲۲.۳  و یا پایین تر نفت سنگین اطلاق می کند. افزون بر ویسکوزیته بالا و وزن مخصوص بالا نفت سنگین عمومآ دارای نسبت هیدروژن به کربن پایین و مقدار زیادی آسفالتین و سولفور و نیتروژن و فلزات سنگین و اسید می باشد. به نفتی که API آن بیشتر از ۲۲.۳ باشد نفت سبک می گویند.

نفت سنگین

از این حیث منابع نفت سنگین کشور ما نیز بیشتر از نفت سبک می باشد و البته در بازار های بین المللی قیمت نفت سنگین به مراتب کمتر از نفت سبک می باشد.

                                                                                                            صفحه نخست

+ نوشته شده در  شنبه پنجم اسفند 1385ساعت 21:34  توسط سعید مجیدایی  | 

لرزه نگاري مهمترين ابزار ژئوفيزيستها براي اكتشاف نفت و گاز مي باشد. لرزه نگاري بر مطالعه شكل امواج صوتي يا ارتعاشي استواراست كه توسط منبع به داخل زمين فرستاده شده، از لايه هاي متفاوت عبور كرده و قسمتي از آن به سمت منبع يا نقطه اي مشخص انعكاس مي يابد. امواج در اثر اختلاف چگالي و سرعت صوت در لايه هاي ژئوفيزيكي انعكاس هاي گوناگون دارند و توسط ژئوفونها (در خشكي) و هيدروفون ها ( در دريا) جذب مي شوند. تفاوت در انعكاس امواج از تشكل هاي مختلف به زمين شناس امكان مي دهد كه محدوده و عمق سنگ هاي متخلخل را كه احتمالاً حاوي نفت و گاز هستند تخمين بزند. ابتدا ناحيه از نظر زمين شناسي سطحي بررسي مي شود. در صورت مناسب بودن شرايط روش مغناطيس سنجي و ثقل سنجي انجام مي گيرد و در صورت موفق بودن روشهاي مذكور، لرزه نگاري براي شناسايي ساختارهاي مناسب در تجمع هيدروكربن ها استفاده مي شود.....



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم اسفند 1385ساعت 16:12  توسط سعید مجیدایی  | 

از گذشته تا به امروز روشهای متفاوتی برای اکتشاف نفت بکار برده شده است. در آمریکا برای کشف نفت به گورهای سرخ پوستان نقب می‌‌زدند. نفت یابی دیگر، کلاهی کهنه بر سر می‌‌گذاشت و در چمنزاری می‌‌دوید تا اینکه کلاه می‌‌افتاد و وی آن محل را حفاری می‌‌کرد. در روزهاي اوليه اكتشاف نفت در ايالت تگزاس آمريكا اكثر چاه هاي نفت  به صورت اتفاقي و در حين حفاري براي آب پيدامي شد و يا در اطراف چاه هاي قبلي و در مجاورت چشمه های نفتی seepage  حفاري مي شد و از آنجايي كه آمريكا سرشار از منابع نفتي در اعماق سطحي بود و شايد كمي خوش شانسي اين قمار بازان با زمين را خيلي زود ثروتمند كرد اما ديري نپاييد كه خسارت هاي سنگين مالي به خاطر نرسيدن به چاه هاي نفت جستجوگران اين طلاي سياه را به فكر راه هاي ديگري انداخت. به مرور زمان و با پيشرفت علم زمين شناسي نفت حفاران جستجو برای طاقدیس ها را یکی از راههای معتبر کشف نفت يافتند زيرا به خاطر شكل هندسي خاص آن جايي  براي به تله افتادن نفت است.امروزه مي دانيم كه حدود ۷۰٪ مخازن نفت جهان را طاقديس ها تشكيل مي دهند .

در اوایل قرن بیستم اکتشاف نفت بر مبنای نقشه برداری سطحی تاقدیسها بود.در میانه دهه ۱۹۲۰، بکارگیری روشهای ژئوفیزیکی اکتشاف نفت را وارد مرحله تازه‌ای نمود. روش های لرزه ای و گرانشی در یافتن نفتهای گنبدهای نمکی سواحل خلیج مکزیکو ایالات متحده بسیار کارآمد بوده است. در سالهای بعد روشهای چاه نگاری الکتریکی، صوتی و پرتوزایی مورد استفاده وسیعی قرار گرفتند. سپس استفاده از عکسهای هوایی بخصوص در مناطق فاقد پوشش گیاهی بسیار کارآمد نشان دادند.

امروزه با وجود کامپیوتر روشهای چندبعدی سنجش از دور و ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی سطحی ابزار جدید مهمی می‌‌باشند.

                                                                                                            صفحه نخست

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام بهمن 1385ساعت 13:43  توسط سعید مجیدایی  | 

در پست قبلي ديديم كه چگونه نفت در خلل و فرج سنگ مخزن حركت مي كند تا بالاخره توسط پوش سنگ ,cap rock (سنگي با نفوذ پذيري كم ) كه همانند كلاهكي بروي سنگ مخزن قرار گرفته از مهاجرت بيشتر نفت جلوگيري مي كند.

در يك نماي كلي از يك مخزن طاقدیسی مي توان گاز را در بالاي آن و آب را در پايين و در بين اين دو ناحيه نفت را مشاهده كرد.

تصوير يك مخزن طاقديسي

 

نكته قابل توجه در مورد مخازن نفتي عمق بيش از 3000 متري آن ها در نواحي مثل ايران مي باشد كه براي رسيدن به اين اعماق عمليات حفاري كاملآ دقيق و حرفه اي مورد نياز مي باشد ولي قبل از آن اين مسئله كه كجا را حفاري كنيم مهمتر به نظر مي آيد چون هزينه هاي حفاري بسيار سنگين مي باشد و در صورت عدم رسيدن به هدف خسارت هاي زيادي متوجه شركت هاي نفتي مي شود بنابراين اكتشاف نفت در وهله اول مهم و لازم به نظر مي آيد اما چگونه مخازن هيدروكربوري را مي توان يافت؟

در پست بعدي به اين سوال جواب خواهم داد.

                                                                                                           صفحه نخست

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم بهمن 1385ساعت 20:50  توسط سعید مجیدایی  | 

مطالب قدیمی‌تر